15:01:51 - شنبه 18 مارس 2017
داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب
بلاش‌گرد؛ قلعه‌ای در 6 طبقه
کانال تلگرام سمنان لاین برج ققنوس

استان سمنان، آثار و بناهای تاریخی متعددی دارد که بسیاری از آنها حتی هنوز هم برای ساکنان خود استان نیز ناشناخته مانده است.

به گزارش سمنان لاین ازایسنا قلعه «بلاشگرد »یکی از این آثار کهن تاریخی است که همچنان ناشناخته مانده است.

آنچه در پی می آید دریچه کوچکی است که رو به این روستا و قلعه تاریخی گشوده شده است باشد که آغازی باشد بر شناخت علمی و بیشتر این منطقه کویری که آثار درخشانش در گستره کویرهای بی انتهایش گم شده اند.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان سمنان از روستای لاسگرد(لاسجرد به عنوان یکی از روستاهای کهن و قدیمی استان سمنان یاد کرد.

حسین خواجه بیدختی،اظهار کرد: روستای لاسجرد (لاسگرد یا آپامای باستان) در 35 کیلومتری غرب سمنان، در طول جغرافیایی 4 درجه و 53 دقیقه و عرض جغرافیایی 24 درجه و 35 دقیقه در پهنه کویری حاشیه راه تهران به خراسان واقع شده است و اختلافش از سطح دریا 1230 متر است.

وی ادامه داد: روستای لاسجرد از سمت شمال به اراضی زارعی و روستای ایج، جوین، امامزاده عبدالله و امامزاده زید و دهستان افتر، از جنوب به محور ارتباطی سمنان و تهران و اراضی روستای بخش آباد و امیر آباد و از شرق به روستای اسد آباد و نظامین و از غرب به اراضی مزروعی و روستای عبدل آباد محدود می شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان خاطرنشان کرد: مردم این روستا به گویش لاسگردی از گروه زبان‌های سمنانی سخن می‌گویند، جمعیت لاسجرد بر پایه نتایج سرشماری سال 1390، 1500 نفر (500 خانوار) بوده است، کاروانسرای شاه عباسی، آب انبار، یخچال و همچنین امامزاده سیدرضا از آثار تاریخی و مذهبی این روستا است.

قلعه بلاش‌گرد لاسجرد

وی با بیان اینکه در اداور گذشته، مردمان شهرها و روستا‌ها به علت عدم امنيت و درخطر بودن جان و مال مردم ،با كوشش و همكاري همگان به ساخت قلاع عظيم الجثه و غيرقابل تسخيری كه امروزه بقاياي بسیاری از آنان را پابرجاست،می پرداختند،افزود: مردم یا با كندن خندقی بر دور شهر و روستا، اموال مردم را از گزند غارتگران ایمن می ساختند.

وی گفت: روستاي لاسگرد يكي از مناطقي است كه به علت واقع شدن بر سر راه،همواره مورد هجوم راهزنان و طوايف مختلف قرار مي‌گرفت، به همين خاطر ،اهالي منطقه ،براي در امان ماندن ، قلعه لاسگرد را در گذشته‌های دور ساخته‌اند.

یک پژوهشگر لاسگردی،گفت: قلعه لاسگرد بصورت عمارتي گرد و بلند و به‌ دست شخصي به نام “بلاش” ساخته شده است.

علي لطفي، افزود: در گذشته به اين روستا “بلاش‌گرد” مي‌گفته اند و این واژه با گذشت زمان به” لاشگرد” و سپس “لاسگرد” تلخیص شده چنانچه هم اكنون نیز عده اي لاسگرد را لاسجرد مي نامند.

وی با بیان اینکه اين قلعه بصورت پراكنده از هم ساخته شده بود گفت: بعضي از اين قلعه ها از راه زيرميني به همديگر مرتبط بودند به طوري كه قسمتي از راه زيرزميني قلعه «لاسگرد» و قلعه هاي محلات ثلاث تاكنون باقي مانده است .

این پژوهشگر ساکن لاسگرد ادامه داد: در مورد تاريخ بنا و ساختمان قلعه لاسگرد چنين نوشته اند كه گروهي از مورخين ،بلاش را همزمان با دوران پیش از ادیان و كيانيان يعني هم‌روزگار با رستم شاهنامه و يلان آن زمان مي‌دانند .

وی اضافه کرد: بنا بر عقيده گروهي ديگر از تاريخ نگاران،این روستا در دوره اشكانيان وجود داشتته و اين دژ را جهت دفاع از طايفه و ساكنان لاسگرد بنا کرده اند .

قلعه ای در شش طبقه

لطفی افزود: تا چندي قبل نيز به موازات و مجاور خط شوسه و مقابل امامزاده سيد رضا (ع) و سيدعلي اكبر (ع) ديوارهايي از قلاع ديگر نيز موجود بوده كه به مرور از ميان رفته است.

این پژوهشگر لاسگردی با بیان اینکه اين قلعه داراي شش طبقه بوده كه علاوه بر طبقه اي كه به عنوان ورودي از آن استفاده مي كردند، سه طبقه در بالا و دو طبقه در زير زمين ساخته شده بود،اظهار کرد: اين قلعه تا اواسط دوره قاجاریه قابل سكونت بود. از آن زمان به بعد ديوارهاي قلعه كم كم تخريب شد تا جايي كه در طبقه هم كف ديوارهاي قسمت شرقي قلعه باقي ماند.

وی ادامه داد: طبقه اوّل زير زمين حدود هفتاد درصد سالم مانده ولي طبقه دوّم زير زمين ‌طور كامل سالم است و راه ها و كوچه‌ها هنوز به همان شكل دست نخورده باقي مانده است.به عبارتي ديگر ،شهر زير زمين اين قلعه همچنان سالم و بِكر باقي مانده است.

لطفی، گفت: اين قلعه مستحكم كه با خشت‌هاي خام بزرگ ساخته شده تا اواسط دوره قاجاريه پا بر جا بود و پس از اين تاريخ رو به ويراني نهاده است به طوري كه مرحوم صنيع الدوله در كتاب (مطلع الشمس) مي نويسد:”… اين قلعه شش برج دارد و هر برج از شش اتاق است. گرداگرد اين تل، خانه‌هاي يك طبقه به تفاريق ساخته اند و از دو رتل تيرها به ميان آن دوانيده و روي تيرها را پوشانده و كوچه هاي مصنوعي درست كرده و عبور سكنه از روي اين تيرها است” .

وی ادامه می دهد”اطراف قلعه گودال عميق و عريضي است كه گرداگرد دژ را فرا گرفته و آن را خندق مي‌نامند و در تمامي مدت سال پر از آب بوده تا دشمن نتواند به سهولت به داخل دژ دسترسي پيدا كند و اهالي از راه‌هاي زيرزميني كه در اطراف دژ به داخل قلعه ادامه دارد و به‌صورت مخفي خود را به داخل قلعه مي رساندند”.

وی اضافه کرد: بعد از اسلام در نزديكي دژ بناي ديگري ساخته بودند كه به مصلي معروف بوده و جهت عبادت و سوگواريها و مناسبتها از آن استفاده مي‌شد و تا 50 سال قبل پابرجا بود و كم كم از ميان رفت ضمناً در جنب مصلي يخچال و آب انبار گلي بزرگ وجود داشته كه آن نيز نمايان است.

این پژوهشگر ادامه داد: در مواقع ظاهر شدن دشمنان، كشاورزاني كه در اطراف روستا پراكنده و به كشاورزي و دامداري مشغول بودند گاهگاهي با نگاه كردن به قلعه متوجه پرچمي در بالاي قلعه و يا با دود كردن آتش به وجود دشمن آگاهي پيدا مي كردند يا پناه مي گرفتند و يا از راههاي زيرزميني به داخل قلعه وارد مي شدند.

ويژگي هاي قلعه:

لطفی افزود: با توجه به اينكه خانه ها در سه طبقه ساخته شده بود هيچ يك از خانه ها بر خانه هاي ديگر اشراف نداشت،  پشت بام طبقه اول كوچه طبقه دوم محسوب مي شد، اين قلعه داراي چهار برج ديدباني بود، وی همچنین اظهار کرد: غیرقابل نفوذ بودن افراد مهاجم به داخل قلعه، وجود دو حلقه چاه آب شرب در درون قلعه، وجود مشابهت نزديكي قلعه لاسگرد با قلعه هاي فرقه اسماعيليه، وجود تونل ارتباطي با قلعه اِسبي اِ(سفید تپه) و وجود نورگیرهای متعدد در راهروهای طبقات زیرین قلعه از ويژگي‌هاي مهم اين قلعه تاريخي است.

این پژوهشگر به خبرنگار ایسنا گفت: اين قلعه از طريق یک پناهگاه زيرزميني به نام مازدِ رُن چا (چاه مازندران) كه در وسط قلعه و به سمت طبرستان قدیم است به خارج از شهر و روستا در ميان كوههاي شمال لاسگرد در دامنه كوه تُلَند راه دارد.

وی گفت: از این معبر در گذشته های دور و در مواقع لزوم بعنوان پناهگاه و راه گریز و… استفاده می شده است.

وی با بیان اینکه طول اين پناهگاه حدود30 تا 32 كيلومتر است تصریح کرد: اين پناهگاه با خار و خاشاك در سطح زمين پوشانده شده است. اين راه در ميان كوههاي شمال لاسگرد در دامنه كوه تُلَند به بيرون راه دارد.

گزارش : مسعود محقق

داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب